“A loita é como un círculo, pódese comezar en calquera punto, pero nunca remata.” Subcomandante Marcos.

O pasado día 12 produciuse un punto de inflexión no tratamento e no enfoque do problema do Cambio Climático que abre novas vías á hora de abordar a cuestión. París foi un escenario de luces e sombras, se ben quedou claro que as corporacións económicas e a clase dirixente apostan por un modelo diametralmente oposto á solución que, cada día está máis claro, que pasa por un cambio de modelo social, político e económico.

O Acordo de París contra o Cambio Climático foi positivo en canto a que é o primeiro acordo que asinan a práctica totalidade dos países do mundo (196) que recoñece o Cambio Climático como problema mundial.

O Acordo de París é positivo tendo en conta que se decidiu atender aos argumentos da comunidade científica e as partes asinantes comprometéronse a facer efectiva unha mitigación da emisión de Gases de Efecto Invernadoiro que permita manter o aumento da temperatura por debaixo de 2ºC, tendo como meta facilitar que esta non sobrepase os 1,5ºC respecto de niveis preindustriais. Porén non debemos esquecer que o límite de 1,5 ºC implica, na práctica, acadar as cero emisións netas para todas as emisións ao redor de 2060-2080. Isto debería significar o abandono definitivo dos combustibles fósiles para 2050.

Establécese tamén un mecanismo polo cal todos os países terán a obriga de mellorar os seus compromisos de redución de emisións cada 5 anos a partir de 2020 (ano no que entrará en vigor este Acordo), así como a obriga para todos os países de comunicar regularmente os seus inventarios de emisions e captura de GEI, mellorando a transparencia do proceso e establecéndose uns espazos mínimos que permitirán facer avaliación, presión e rendición de contas a cada unha das partes sobre a súa situación.

París foi unha experiencia positiva en canto a que a cidadanía a pesar do “estado de excepción” exerceu os seus dereitos durante todo o cumio (con máis de 700 accións polas rúas e máis de 400 eventos) e non se deixou vencer pola política de presión e medo realizada polo Goberno francés, a través de detencións, rexistros, identificacións e prohibicións.

Pero tamén e certo que o Acordo de París é un acordo que queda moi lonxe das demandas cidadás. Aínda que ten carácter de tratado e, polo tanto, é legalmente vinculante, as partes claves para poder desenvolvelo non contan con esta consideración. Nin os obxectivos nacionais (INDC) nin os compromisos de financiamento teñen carácter vinculante, así que na práctica é imposible acadar os obxectivos marcados.

Na parte do financiamento, recoñecese a responsabilidade no cambio climático dos países enriquecidos, establecendo 100.000 millóns de dólares anuais para axudar aos países empobrecidos a adaptarse tecnoloxicamente e a mitigar os efectos de Gases de Efecto Invernadoiro, pero como non teñen carácter vinculante, non existen mecanismos que controlen de ningún xeito a quen non cumpra cos compromisos acadados.

Se ben polo acordado o único xeito que habería de acadar os obxectivos marcados implican o abandono das enerxías fósiles para 2050, o texto deixou totalmente fóra a mención expresa a esta cuestión (de seguirmos coas taxas actuais de consumo no ano 2050 superariamos os 3ºC).

Os pobos indíxenas aparecen mencionados no Preámbulo e na Sección de Adaptación do Acordo pero na práctica non se lles dá a protección que merecen, sobre todo tendo en conta que a conservación da masa forestal é clave para acadar as metas marcadas de 1,5ªC.

Ademais destas, cuestións tan importantes como a xustiza climática, a necesidade de cambio do sistema económico ou o enfoque de xénero, quedaron excluídos do Acordo, contrastando coa visibilización das mesmas que houbo por parte da sociedade civil ao longo de todo o cumio.

Para ECOAR))) o sucedido en París marca un primeiro paso para a abordaxe da problemática do Cambio Climático. O encontro de París naceu para a cidadanía e as organizacións como un punto de inicio e non como o punto final como sucedera en Copenhague en 2009, polo que se abandonan os enfoques de pesimismo e derrota coas que rematara aquel cumio. Dende París  constrúense novas vías de empoderamento popular, técense redes de acción global e abandónase a “dependencia” da clase dirixente en moitos eidos. París supón ademais a converxencia de milleiros de organizacións e liga de xeito case vertebral o problema climático co modelo social, político e económico. Só se abandonamos o sistema neoliberal actual e, polo tanto, o noso modelo de produción e consumo, seremos quen de facer fronte a problemática do clima. Debemos seguir organizándonos e mobilizándonos, para continuar presionando ás estruturas de poder mentres xeramos e construímos alternativas e resposta social.  Debemos concienciarnos que só tendo un rol activo podemos conseguir contrastar toda esa maquinaria de lobbies e intereses das corporacións transnacionais. París marca tan só un pequeno punto de incio dunha complexa loita que abrangue todo o sistema. Outro mundo é posible e necesario!!

“Se non facemos nada, ninguén o fará no noso lugar”.

DEMOCRACIA FRONTE “OS MERCADOS”
MOBILIZAR + CONVERXER + CONSTRUÍR
PENSA – ACTÚA – ORGANÍZATE

ECOAR)))

• Este venres ten previsto presentarse o acordo do Cumio de París aínda que faltan por solucionar algúns puntos como a relación entre mulleres e clima.

Acción contra o cambio climático. GREENPEACE. BAS BEENTJES

PARÍS // Tras 21 anos de Cumios do Clima, moitos deles caracterizados polo escaso compromiso ou, mesmo, pola falta de acordo, como a COP15 de Copenhague, grandes expectativas foron depositadas na actual COP21 de París, que se espera presente un acordo oficial antes do final da semana. Comunidades indíxenas e mulleres, entre outros colectivos, manteñen as súas esperanzas en que as súas demandas sexan recoñecidas no texto, a pesar de que por cada revisión do texto do Acordo de París diminúen as referencias aos seus dereitos específicos.

Xs técnicos pasaron a súa última versión do texto axs ministrxs dos 195 países que o pasado mércores presentaron o seu primeiro borrador de negociacións. Asuntos relevantes como a vinculación xurídica dos compromisos nacionais foron descartados do texto, para evitar que o Senado estadounidense bloquee a medida, e aínda restan outros tantos puntos importantes que se cambalean entre corchetes, entre eles o asunto de igualdade de xénero. Isto quere dicir que aínda se atopan en proceso de negociación e que poderían quedar fose do acordo.

“Definitivamente necesitamos un acordo que promova máis líderes femininas, se tivésemos máis líderes mulleres nunca chegariamos onde estamos agora”, afirma Mary Robinson, antiga Presidenta de Irlanda e ex comisaria da ONU para os Dereitos Humanos.

Ante esta situación, a Circunscrición Mulleres e Xénero (Women Gender Constituency-WGC) -un dos nove grupos de interese da Convención da ONU para o Cambio Climático que agrupa a 15 organizacións da sociedade civil ambiental e de xénero- publicou unha resposta ao borrador de París. Entre outras cousas, esta carta apela axs negociadores para que o texto recolla que toda medida de mitigación (control das actividades que provocan o cambio climático) debe levarse a cabo baixo os patróns de desenvolvemento sustentable e loita contra a pobreza asegurando o respecto aos dereitos humanos e, sen esquecer, a igualdade de xénero. Ademais, a Circunscrición considera que o acordo debe incluír unha referencia máis concreta a un enfoque específico de xénero en materia de financiamiento e considerar o concepto de “compensación por perdas e danos” en caso de desastres naturais cunha énfase especial nas mulleres. “As mulleres somos as primeiras vítimas do cambio climático pero estamos pouco representadas nas negociacións”, afirma Nathalia Capellini, activista da Marcha Mundial da Mulleres en Francia.

No que respecta ás accións na xestión da terra, WGC esixe non só a garantía de acceso á terra das comunidades locais e indíxenas, senón tamén a promoción da tenencia da terra por parte das mulleres. No mundo, case a metade da man de obra que traballa o campo son mulleres, pero só o 16% delas teñen acceso á propiedade da terra. Tamén solicitan un enfoque especial de xénero no que respecta ao acceso a tecnoloxías e reconstrución, xa que en moitos casos son as mulleres as encargadas da agricultura, replantación de bosques ou subministración de auga para consumo.

A un día da suposta presentación do texto definitivo do Acordo, as voces das mulleres encarnadas nas organizacións da sociedade civil presentes en París seguen insistindo para que os seus dereitos non saian do acordo final. Despois de máis dunha vintena de Cumios do Clima, o recoñecemento da contribución das mulleres á loita contra o cambio climático aínda ten que seguir sendo pelexado na area política.

“Neste mundo actual todo é política, silenciar ás mulleres é unha decisión política”, expresa Sophie Dowllar, coordinadora da Marcha Mundial das Mulleres de Kenya, durante un encontro de mulleres e clima na Asemblea Cidadá, París.

As mulleres son actrices cruciais no coidado e respecto ao medio ambiente, segundo conta Nathalia que insiste en que ningún acordo que as deixe á marxe conseguirá asegurar o futuro do planeta.

Fonte:http://www.lamarea.com/2015/12/10/los-derechos-de-las-mujeres-no-se-negocian-en-la-cumbre-de-paris/

• Grandes corporacións enerxéticas participan no cumio como observadores con voz á vez que subvencionan ata un 20% do orzamento organizativo
  
• Empresas petrolíferas, do carbón ou do transporte aéreo activan a súa acción lobista mentres se discute cada artigo e apartado do acordo que debe saír da COP21 

Protestas durante o cumio para pedir a descarbonización.

Cada artigo que comporá o acordo sobre cambio climático que se prepara no cumio de París (COP21) é unha loita de negociacións. Todos os apartados teñen varias opcións que, á súa vez, conteñen múltiples partes para escoller e concretar. Case cada frase discútese. Así que é un campo máis que fértil para influír e presionar segundo os intereses. É dicir, terreo abonado para os grupos de presión: os lobbies que en Francia tamén están a actuar a pleno pulmón.

Non se trata unicamente de que até un 20% do orzamento da COP21 (uns 185 millóns de euros) proveña de grupos empresariais, senón da presenza de grandes corporacións nas discusións sobre o cambio climático. Os patrocinadores acudiron á chamada do presidente da conferencia, Laurent Fabius, que pediu colaboración no “evento internacional máis grande xamais organizado en chan francés”. Pero a ONU ten ademais aberto un grupo denominado BINGO (Bussines and Industry) que actúa como observador co mesmo status que as ONG.

Así que nas reviravoltas do acordo hai unha nutrida representación empresarial apostando pola súa maneira de ver o quecemento global. De feito, uns dous terzos das emisións de gas de efecto invernadoiro en todo o mundo (polo menos desde o século XIX ata 2010) foron causadas por un grupo de 90 empresas, segundo expuxo Richard Heede, do Instituto de Contabilidade Climática nun estudo de 2013.

Sen ir máis lonxe, os dous xigantes da enerxía francesa, EDF (Electricité de France) e Engie son omnipresentes na COP21. De feito, o Estado francés posúe aínda o 84% da primeira e o 33% da segunda. O Observatorio Europeo de Corporacións (que se dedica a analizar os grupos de presión) considera que Francia “está a aproveitar o cumio para promocionar aos seus dous campións nacionais da enerxía”. As plantas enerxéticas de ambos os dous grupos emiten uns 151 millóns de toneladas de CO2 cada ano.

Captura do carbono

Entre os máis activos do grupo BINGO, atópase a organización IPIECA. Responde o nome de Asociación de Produtores Internacionais de Petróleo para a Conservación Ambiental. Nas súas filas enrólanse BP, Chevron, Exxon, Shell, Repsol…. A súa oferta é apostar pola captura de carbono. É dicir, desenvolver e investir nunha tecnoloxía que “atrape o CO2” que se lanza á beira das plantas de combustible e logo encerralo en almacéns como, por exemplo, antigas bolsas subterráneas de hidrocarburos unha vez baleiradas. A asociación que representa esa tecnologia (CSSA) tamén está no BINGO e actuando. E os seus membros teñen moitos puntos de coincidencia cos produtores de hidrocaburos: dende Chevron a Shell, pasando E.On, Engie….

Tamén se move por París a Asociación Mundial do Carbon (WCA). A súa posición sobre o cumio pedía que calquera recorte de emisións tivese en conta “o desenvolvemento económico e o fin da pobreza” ademais de asegurar que “unha electricidade accesible asegurada e confiable está nos alicerces da prosperidade no mundo moderno”. Con esa mochila chegou o seu director executivo, Benjamin Sporton, pero tamén o avogado Chris Horner, un reconocible escéptico do cambio climático (autor de Mentiras roxentes: como xs alarmistas do quecemento global usan as ameazas, a fraude e a mentira para manterche desinformado) ao que unha compañía mineira de carbón (Alpha Natural) financiou con 18.000 dólares aínda cando estaba a piques de declararse en quebra.

Estas organizacións “poden atender ás sesións como observadores e fan os seus eventos paralelos” explica Javier Andaluz, o responsable de Cambio Climático de Ecoloxistas en Acción. Pero despregan máis a súa influencia, di, “ao poder presentar emendas e, sobre todo, ao ir algunhas veces dentro das delegacións dalgún país”. Para subliñar a forza que teñen, Andaluz lembra que “para a COP19, houbo antes unha especie de pre-COP exclusiva para as entidades do BINGO”. Aquela ocasión foi o gran impulso para a técnica de captura e almacenamento de carbono que foi a única tecnoloxía mencionada no Fondo Verde de financiamento para a adaptación ao cambio climático. “A ese cumio acabóuselle chamando CORP [do inglés corporation: empresa] máis que COP”, ironiza Andaluz.

Avións e barcos

A dobre vía de acción: patrocinio e participación non é excluínte. Air France, por exemplo, tamén patrocina a COP21. A aerolinea está na Asociación Internacional de Transporte Aéreo (IATA). Este sector xunto co da navegación marítima supoñen algo máis do 5% das emisións totais de gases de efecto invernadoiro no mundo. O borrador de acordo que chegou a París incluía unha referencia a este foco de emisión. Dicíase que estas patronais crearían un protocolo de medición e mitigación. E mantívoo ata a gran revisión do articulado que se presentou este mércores. Alí xa non aparecía  ningunha referencia. A menos de que poidan arrastralo de novo dentro (o comisario europeo Miguel Arias Cañete comentou tras esa decisión que trataría de que “volvese”), o transporte voou do texto.

A lista alárgase (e se teñen efectos concretos non se verán até que o acordo estea pechado). Pero abarca un amplo abanico de sectores. Outro dos grandes patrocinadores franceses do evento é o seu xigante financeiro BNP-Paribas que, doutra banda, ocupa o noveno posto mundial en investimentos no sector do carbón, segundo un seguimento que realiza a organización Bank Track de análise de operacións financeiras: a cifra suma máis de 15.000 millóns de euros dende 2005.

Esta semana de cumio, nalgúns farois de París apareceron carteis colocados pola organización Avaaz coa cara dalgúns destes lobistas para acusarlles de traballar contra un acordo ambicioso. Un deles era o director do Think Tank Competitive Enterprise Institute, Myron Ebell. Ebell contou que esta acción é froito da paranoia e que “o vilipendio dalgúns realistas do clima suxire que están preocupados porque un puñado de persoas que din a verdade ameaza o chamado consenso global”.

O eurodeputado de Iniciativa per Catalunya Ernest Urtasun contesta a eldiario.es que “a industria está no proceso do acordo sobre o cambio climático dende o inicio do cumio”. De feito, na Unión Europea, os grupos de presión están tan instalados que obriga darse de alta nunha especie de rexistro. Urtasun entende que a preocupación pola influencia dos grupos empresariais vén máis ben porque “moitos dos patrocinadores oficiais da COP21 poderían verse afectados se o acordo fose ambicioso e é por iso que a súa presenza en Paris inquieta”.

Nota:

A viaxe e a estancia do enviado especial de eldiario.es á COP21 foron sufragados pola organización Ecoloxistas en Acción coa axuda da Fundación Biodiversidade do Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente. Ecoloxistas en Acción organizou unha delegación de xornalistas para asistir á conferencia.

Fonte: http://www.eldiario.es/sociedad/intereses-empresariales-vigilan-acuerdo-climatico_0_461254056.html

Ao comezo do cumio, discursos oficiais pedían evitar sobrepasar o incremento máximo da temperatura global máis de 2ºC para o ano 2100 respecto de rexistros preindustriais.

As nacións con maior produción de enerxías fósiles, atópanse enrocadas en non “descarbonizar” de cara ao 2050 (ou incluso 2100), a cambio que ofrecen fixar o límite máximo da temperatura global en 1,5ºC.

O acordo que sairá do cumio climático de París non será vinculante nin apostará pola eliminación das enerxías fósiles. Adiarase ademais a saída do texto final do acordo ata o sábado 12 pola mañá.

A sociedade civil organizou ducias de accións e iniciativas a pesar das prohibicións e trabas continuas por parte das autoridades, e xerou resposta e alternativas fronte á situación de pasividade das autoridades que continúan a construír un modelo irresponsable e insostible.

A primeira semana de negociacións no COP21 caracterizouse polo estatismo das negociacións. Os países con grandes industrias fósiles, con Arabia Saudita á cabeza (segundo a Axencia Internacional de Enerxía, o país con maior produción e exportación do mundo: con 542 e 377 millóns de toneladas de petróleo ao ano, respectivamente) ofreceron colocar o límite máximo de aumento de temperatura global en 1,5ºC, a cambio de retirar do acordo a “descarbonización” (proceso que supón a eliminación do uso de enerxías que emiten gases de efecto invernadoiro). Isto supón unha incoherencia coas liñas marcadas pola propia ONU que indicou que o intento de manter o quecemento global nos 2ºC precisaba que ata dous terzos das reservas de combustibles fósiles que aínda non se utilizaron, quedaran no subsolo.

Os países en desevolvemento, encabezados polos BASIC (Brasil, India, Suráfrica e China), continuan apostando por que se lles marquen diferentes obrigas e esixencias respecto das nacións ricas, perpetuando así o esquema do Protocolo de Kioto e poñendo en cuestión o alcance global do posible acordo de París. Ao tempo o artigo 17, onde se dicía expresamente que o acordo ía ser “vinculante”, eliminarase a proposta de Estados Unidos que conta co apoio de países como China e India.

No borrador máis recente (xoves, 10/12/15), óptase finalmente por un acordo de mínimos que conta cunha posición rotundamente frontal das organizacións da sociedade civil, posto que supón a aposta por un modelo climático que se subxuga aínda máis aos intereses das grandes transnacionais. Proponse como obxectivo central manter a temperatura do planeta por baixo de dous graos respecto a niveis preindustriais e perseguir que non aumente máis de 1,5ºC para evitar os peores impactos do cambio climático. Porén, trátase como un obxectivo a acadar a longo prazo ao tempo que se emprega un léxico impreciso e vago para sinalar as liñas que se van seguir. Os países comprométense a “poñer pico ás súas emisións tan pronto como sexa posible” e a acadar a neutralidade de emisións de Gases de Efecto Invernadoiro na “segunda metade de século”. Desaparece definitivamente a referencia a fixar un obxectivo de redución de emisións para 2050 así como a alusión a lograr a descarbonización das economías en 2100.

A enorme presión dos lobbies transnacionais somete completamente a soberanía climatica dos pobos aos intereses das grandes empresas. A día de hoxe estes grupos sosteñen o 20% do presuposto do COP21 (uns 185 millóns de euros) e ademais poden participar como observador co mesmo estatus que unha ONG a través dun grupo aberto pola ONU denominado BINGO (Bussines and Industry). Resaltar que segundo un estudo presentado por Richard Heede do Instituto de Contabilidade Climática, dende o século XIX ata 2010 dous terzos das emisións de Gases de Efecto Invernadoiro de todo o mundo foron causadas por un grupo de 90 empresas.

A situación do acordo ata o de agora segue deixando á marxe unha serie de factores clave. Non fai ningunha referencia ao transporte como foco de emisión (a pesar de que nalgúns países, como no caso do Estado Español por exemplo, supuxo un 30,8 % do total da queima do combustible), non aparece ningún indicador de igualdade de xénero na proposta e séguese sen cuestionar os mecanismos de anteriores tratados que favorecen a especulación e a política de talonario coas cotas de emisión de Gases de Efecto Invernadoiro.

Perante esta situación a sociedade civil organizou espazos onde confluír, coordinarse e presentar alternativas viables ao modelo actual, así como accións que contesten e comuniquen o descontento xeral da poboación co proceso das negociacións. Por esta cuestión 30.000 persoas acudiron a fin de semana do 5 e 6 de decembro a Montreuil ao denominado Cumio Cidadán polo Clima, que baixo o lema “Cambiemos o sistema e non o clima!”, acolleu a Aldea Mundial das Alternativas (onde se presentaron 277 solucións climáticas), o Fórum de Debates sobre o Clima (que contou con máis de 250 ponencias diferentes) e o Mercado Campesiño (onde diferentes organizacións relacionadas coa Vía Campesina, intercambiaron produtos e experiencias).

O luns día 7 no Centquatre, un espazo cultural ao norte de París, ábrese a denominada Zona de Acción Climática (ZAC) que durará toda a semana. Dende aí ábrense diferentes obradoiros e espazos, así como se marca o inicio dos diversos adestramentos de acción para o 11D e o 12D.

O 8 de decembro iniciáronse as ocupacións de espazos (fortemente respondidos polo dispositivo especial desenvolvido por parte das forzas policiais francesas, a razón do Contracumio) para poder establecer os puntos de coordinación, comezaron a repartirse as tarefas, e fíxose patente o problema de espazos de hospedaxe pola inxente afluencia de activistas de todas as partes do mundo.

As loitas campesiñas e a soberanía alimentaria marcaron a axenda do día 9 de decembro. A visibilización do problema climático a través de diversas accións de rúa (rodeo do museo do Louvre con paraugas negros por parte de miles de persoas para símbolizar a loita contra os combustibles fósiles; as mobilizacións como a central de “La Vía Campesina” e a Confederation Paysanne) complementáronse con conferencias onde se deron a coñecer as diferentes loitas e alternativas dos pequenos produtores contra as grandes industrias, dende pescadorxs súdafricanxs ata campesiñxs de Lesoto, pasando por pequenos gandeirxs francesxs.

O 10 de decembro ten lugar o día enfocado á análise da relación entre o Cambio Climático e os Tratados de Libre Comercio (TTIP, TISA, TPP,…). Diversas mobilizacións e accións contra grandes empresas contaminantes e institucións internacionais compleméntanse cunha serie de conferencias que analizan as diversas temáticas relacionadas con estes tratados (megaminería, loitas indixenistas, soberanía alimentar, soberanía dos pobos e dereitos humanos).

O día 11 asúmese como un grande ensaio final antes das fortes mobilizacións do dia 12 de decembro. As accións que se iniciaron dende o pasado día 30 de novembro e que denuncian en diferentes partes do mundo a desastrosa política climática levada ao cabo a nivel global (Climate Games) únense centos de accións reivindicativas de diverso signo que conforman durante estas dúas semanas de contracumio un total de mási de 1200 accións na cidade.

Os países vulnerables piden máis diñeiro para adaptarse ao cambio climático e forzan unha prórroga en París

• Tras seis horas de negociacións, o punto de financiamento fixo que se deba pedir unha prórroga até o sábado para tratar de culminar un compromiso común

• “Nicaragua advertiu de que se non se melloraba había posibilidade de repetir Copenhague” cando se pechou a conferencia en falso, contan desde os equipos negociadorxs

• “Vou presentar o texto non a noite do venres como eu pensaba, senón o sábado pola mañá”, admitiu finalmente o presidente da COP21, Laurent Fabius

A cita é as 9.00 da mañan do sábado .O Cumio do Clima (COP21) precisou dunha prórroga. O talón de diñeiro que os países vulnerables solicitan para admitir a  rebaixa de ambicións utilizada polxs negociadorxs para sumar máis países ao acordo desbaratou a idea do presidente da COP, Laurent Fabius, de ter unha firma este venres. “Vou presentar o texto non a noite do venres como eu pensaba, senón o sábado pola mañá”, tivo que admitir finalmente Fabius.

Nicaragua deu a cara polos estados máis febles, segun contan fontes do plenario da conferencia. “Estivo moi activa toda a semana e ten a máis países detrás, ademais dos do Caribe”, explican. A cuestión é que piden máis financiamento para adaptarse ao cambio climático, xa que consideran que os obxectivos de mitigación do quecemento global exponos aos impactos máis severos. “Advertiu de que se non se melloraba había posibilidade de repetir un Copenhague”, deslizan as mesmas fontes facendo referencia ao peche en falso da COP celebrada na capital danesa en 2009.

A maioría dese diñeiro sae dos países moi industrializados como EE UU, Canadá ou a Unión Europea. Pero a negociación puxo o foco en China que, considerada en vías de desenvolvemento aínda, viu como países como Xapón ou Suíza, reclamáronlle máis achega a ese fondo de financiamento, relatan xs que tiveron acceso ás seis horas de negociacións nocturas que se viviron en París na madrugada do xoves ao venres.

Outros escollos

China foi a impulsora de que aínda poidan crecer as emisións globais de gases de efecto invernadoiro até un pico situado “o máis pronto posible”, segundo o texto remitido ás delegacións. O seu “máis pronto posible” é 2030 de acordo co documento de compromisos nacionais que envío á ONU. Ademais tamén protestou polo concepto de “emisións neutras” (réstaa entre o CO2 emitido e capturado).

Para completar os escollos que obrigaron a Fabius a anunciar o que non quería: que terán que saírse do calendario e buscar o acordo final para o 12 de decembro, Arabia Saudita non afrouxou a súa presión como mascarón de proa dos países produtores de combustibles fósiles. Xs negociadorxs viron, segundo contan a eldiario.es, que protestou por incluír unha referencia á contención da temperatura global nun 1,5ºC. O borrador establece o limiar en 2ºC pero pide que se fagan esforzos para ir cara a un límite algo máis ambicioso. Non lles convence nin esa versión suavizada.

Nota:A viaxe e a estancia do enviado especial de eldiario.es á COP21 foron sufragados pola organización Ecoloxistas en Acción coa axuda da Fundación Biodiversidade do Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente. Ecoloxistas en Acción organizou unha delegación de xornalistas para asistir á conferencia.

Fonte: http://www.eldiario.es/sociedad/obliga-retrasar-acuerdo-climatico-sabado_0_461603975.html

Pegadas de carbono, pegadas de desigualdade

• O cambio climático é irmán siamés da desigualdade económica global. Unha auténtica crise mundial impulsada pola contaminación que provoca o estilo de vida dos ricos do planeta, e que afecta fundamentalmente ás persoas máis pobres, as que non teñen a culpa.

Miradas da campaña ‘Eyes on Paris’. Imaxen: Oxfam.

Radiografía do mundo con (malos) fumes. A metade máis pobre da poboación mundial –aproximadamente 3.500 millóns de persoas– só xera ao redor do 10% do total das emisións mundiais de gases de efecto invernadoiro debidas ao consumo individual. E paradoxalmente esta metade máis pobre vive nos países máis vulnerables ante o cambio climático. Por seguir co paradoxo, aproximadamente a metade das emisións de gases contaminantes débese ao 0% máis rico da poboación mundial, cuxa pegada de carbono media é até once veces superior á metade máis pobre das persoas que viven no planeta. E se comparamos co 10% máis pobre, a súa pegada é 60 veces superior. Na pequena cúspide da riqueza hai un 1% de crema e nata da riqueza mundial cuxa pegada de carbono podería multiplicar por 175 á do 10% máis pobre.

Esta semana, en París, ten que lograrse un acordo negociado entre Gobernos en función das emisións que se xeran nos seus territorios. Pero xs verdadeirxs gañadorxs e perdedorxs do acordo seremos as persoas. Só será un bo acordo se mellora as vidas das persoas máis pobres, que son as que menos contribuíron ao cambio climático. As que máis sofren ante as súas consecuencias, independentemente de onde vivan.

Hai algúns mitos sobre as inxustizas do clima que están a caer aos poucos. Por exemplo, aínda que o nivel de emisións dalgunhas “economías emerxentes” como China, India, Brasil e Sudáfrica é elevado e aumenta rapidamente, en realidade os hábitos de consumo mesmo da súa poboación máis rica son menos contaminantes que as dxs seus semellantes nos países ricos de Europa e Norteamérica.

Pero todo está a cambiar, e de feito todo empeorará se non se logran medidas urxentes. Calquera análise minimamente intelixente chámanos a cambiar o noso estilo de vida, se somos persoas ou familias. E aos nosos gobernos, a cambiar as súas estratexias de enerxía e transporte. Depender do carbono e as enerxías fósiles só beneficia a unha mínima e insolidaria elite mundial, non ás persoas, nin nos países ricos, nin nos emerxentes, nin nos pobres.

Entre os cumios sobre o clima de Copenhague e París, o número de milmillonarios da lista Forbes con intereses no sector dos combustibles fósiles pasou de 54 en 2010 a 88 en 2015. O conxunto das súas fortunas persoais incrementouse nun 50%. Pasaron de 200.000 millóns de dólares a máis de 300.000. Riqueza sen paliativos. Cúspide de malos fumes.

Quedan unhas horas para lograr un bo acordo en París. Un que plante cara á influencia das elites e defenda ás persoas, sobre todo ás máis pobres e vulnerables. Sobre todo ás que menos culpa teñen.

Fonte: http://www.eldiario.es/desigualdadblog/huellas-carbono-desigualdad-COP21_6_460963922.html

Un cumio alternativo por e para o pobo

Baixo a mensaxe de “cambiemos o sistema e non o clima”, as rúas de Montreuil acolleron unha Aldea Mundial das Alternativas, un fórum de debates sobre clima e un mercado campesiño.

07 decembro 2015
11:29

Marcha polo clima durante o Cumio Cidadán. L. G.

Luna Gámez

redaccion@lamarea.com

PARÍS // Mentres os técnicos do Cume do Clima de París (COP21), terminaron a primeira semana de negociacións con escasos avances sobre o texto do acordo, os cidadáns non esperan impasibles aos resultados. 30.000 persoas acudiron este fin de semana ao chamado Cume Cidadán polo Clima, que tivo lugar en Montreuil -unha localidade ao leste de París- durante os días 5 e 6.

Convencidos de que o pobo ten as solucións para controlar o cambio climático e cativados ademais pola posibilidade de expresarse na única manifestación que non foi prohibida baixo o estado de emerxencia que reina en Francia, unha pequena marcha formouse o sábado en Montreuil a ritmo de batucada, cunha Estatua da Liberdade fumarenta, un Papá Noel anticonsumismo e varios osos polares. “A pesar dos atentados (e o estado de emerxencia) decidimos manter a manifestación porque a xente necesita expresarse e estar xunta”, explicou Patrick Bessac, alcalde de Montreuil.

Baixo a mensaxe de “cambiemos o sistema e non o clima”, as rúas de Montreuil acolleron unha Aldea Mundial das Alternativas, un fórum de debates sobre clima e un mercado campesiño. A praza do Concello lucía adornada cunha coloreada árbore da vida de cuxa estrutura colgaban lazos con mensaxes ambientais. Os visitantes transitaban o espazo, organizado na súa gran maioría por voluntarios, desde as mesas de debate, ás mesas de información, pasando polos postos de produtos do mercado. Dúas carpas maiores ofrecían comida a prezos populares, ambientadas por concertos de bossa nova, reggae ou rap, entre outros.

“Este é un momento por e para o pobo, porque nós temos as alternativas para comezar a cambiar este sistema que tanto dano está a facer ao clima”, afirma Marion Boursier, que traballa como voluntaria axudando a Alternatiba, un dos colectivos organizadores. Marion expresa que considera de vital importancia que os negociadores pechen un acordo e que haxa maior implicación das multinacionais, pero cre firmemente que non pode haber un cambio sen unha cidadanía concienciada e participativa.

Dentro da ampla programación do fórum de debate, que contou con máis de 250 relatorios diferentes, destacou a presentación do colectivo “Confiscadores de Cadeiras” (Foucheus deas chaisses, en francés), que durante os tres meses previos á COP21 requisaron 195 cadeiras de oficinas bancarias que invisten os seus fondos en paraísos fiscais e que prometen devolverlles cando estes bancos reinvistan ese diñeiro en transición climática.

Entre as 277 solucións presentadas nestes dous días puideron verse máquinas de xeados que funcionan con paneis solares, bicicletas que activan depuradoras de auga ou propostas de cidades sen coches, repartidas polos once barrios temáticos da Aldea Mundial de Alternativas.

Unha das imaxes que máis chamou a atención da fin de semana brindárona os 30 indíxenas de 17 países diferentes, desde Mongolia ata Australia ou Indonesia, que subidos nun barco percorreron o río Sena e realizaron un ritual para pedir unha acción climática urxente por parte dos gobernos.

“Os cidadáns teñen as solucións para o cambio climático, eles xa as poñen en marcha, pero agora tócalle aos gobernos apropiarse deste desafío e saír da COP21 con compromisos reais”, afirma Celia Gautier, consultora da Rede pola Acción Climática en Francia.

Co impulso do cume climático cidadá, a sociedade civil inaugura este luns o Centquatre, un espazo cultural ao norte de París que acolle durante toda a semana a denominada Zona de Acción Climática popular (ZAC). “Sen mobilización da sociedade civil non hai presión e sen presión os gobernos son incapaces de actuar máis aló dos seus intereses privados”, afirma Juliette Rousseau, coordinadora da Coalición Clima 21.

Fonte: http://www.lamarea.com/2015/12/07/una-cumbre-alternativa-por-y-para-el-pueblo/

O texto clave do Cumio do Clima elimina a obriga de reducir a cero os gases de efecto invernadoiro

• O borrador presentado polo presidente do COP21 abre a porta aos combustibles fósiles se se captura o suficiente gas invernadoiro como para que o balance entre emitido e atrapado sexa cero

• O quecemento global máximo de 1,5 ºC até 2100 toma forza como senda desexable. Até agora falábase esencialmente de 2ºC

• A idea de conseguir “emisións cero de gases de efecto invernadoiro para o período 2060-2080”, do artigo 17, foi erradicada do texto

O CO2 na atmósfera supera récord histórico de 400 partes por millón EFE

O obxectivo dun quecemento global menor pero con emisións de CO2 froito do uso de petróleo ou carbón, tamén admitidas. O último borrador de acordo sobre cambio climático que se está discutindo en París (COP21) dende as 15.00 deste mércores xa afinou o tiro: o obxectivo global de quecemento máximo de 1,5 graos até 2100 aflorou con máis forza. No artigo 2 do texto, que se refire ao obxectivo global que debe saír do cumio, esa temperatura xa é unha opción en si mesma e mesmo se abre a vía a que aínda que se prefira a alternativa dos 2ºC “fáganse esforzos gradualmente para reforzar ese límite” outro medio grao. Pero o articulado tamén leva inserta a peaxe para esa declaración.

Nada máis acabar ese artigo, no número 3 referido á “mitigación”, tamén se prepararon as vimbias para que o freo aos combusibles fósiles se suavice claramente. A idea de conseguir “emisións cero de gases de efecto invernadoiro para o período 2060-2080” foi erradicada. “Envían uns sinais sobre un acordo máis feble”, analizou o portavoz de Equo no Europarlamento, Florent Marcellesi.

O borrador do acordo contiña 26 artigos. Esta última versión que Fabius non chamou definitiva pero si “unha base” e “limpa” perdeu un apartado polo camiño. E non un calquera. O artigo 17 que facía referencia á obrigatoriedade ou vinculación legal evaporouse. Non porque haxa outra cousa no seu lugar, senón, símplemente porque o articulado salta do 16 ao 18. A expresión legally binding (xuridicamente vinculante) desapareceu ademais do texto. “Cremos que significa que se está facendo unha cousa totalmente diferente na parte legal, nada do que se ofreceu permaneceu”, contou  eldiario.es Alejandro González de Amigos da Terra. Precisamente, EE UU quería que a obrigatoriedade do acordo se modificase para permitir que se adaptase ás súas necesidades.

Nunha das vías que se lles deu ás delegacións para a súa análise dise que “os recortes nas emisións sexan ou ben entre un 40-70% ou un 70-95%” pero coa idea de alcanzar “emisións netas cero” en 2050. Esa pequena diferenza: o concepto neto, marca un gran salto. Iso permite que haxa emisións se se compensan dalgún xeito. “A neutralidade”. Entran os sumidoiros de CO2 (océanos e bosques) pero tamén o comercio de bonos de emisión que fai que unha industria ou un estado que lance gases compre o excedente que sae ao mercado. Ou calquera outro xeito de enfríar a Terra en lugar de quentala. Completa esta quenda o ano que se usa como nivel basee para medir as reducións. Escolleuse 2010. Un ano de emisións xa moi altas. Especialmente en economías como China ou India.

Tamén “emisións neutrais” no carbón

A outra vía ofecida contén a opción de optar pola “descarbonización” pero xusto á beira, tamén se redactou a alternativa, outra vez, de “emisións neutrais”. Neste caso “ao longo deste século segundo a mellor ciencia dispoñible e sobre a base dun desenvolvemento sustentable e a erradicación da pobreza”. Unha cousa que saltou definitivamente é a alcanzar unha “seguridade nos alimentos”.

Membros dos equipos negociadores cos que falou eldiario.es contan que a estratexia para este acordo que parece dar aire ás industrias petrolíferas, do carbón ou do gas, pasou por “utilizar a Arabia Saudita como mozo malo”. Enarborou a bandeira da enerxía de carácter fósil. “Non lle importou aparecer como cabeza do movemento porque detrás había outros estados que abonaban o campo”, analizaron. Países como Polonia, que se colocaba lonxe do consenso da Unión Europea en canto ao carbón, ou Suráfrica.

“Normalmente cando un país se situa de maneira moi extrema como pode ser Arabia Saudita, utilízase o rodete do consenso maioritario para pasar por enriba. Nesta ocasión esa posición máis vehemente dos sauditas contou cun respaldo”, analizaron para eldiario.es algúns/has dxs que coñeceron as intervencións de primeira man.

Sen a descarbonización, sen que se saque do taboleiro de xogo o uso de combustibles fósiles como o petróleo ou o carbón, xs técnicos do Panel de Expertxs lembran que “só existen tres maneiras de reducir o dióxido de carbono” que acaba taponando a saída da radiación solar e provocando o requecemento da Terra: o sumidoiro natural dos bosques -que estase a diminuir a base de deforestación- a acumulación nos océanos que leva asociada a acidificación da auga mariña, é dicir, a desaparición da vida subacuática e a destrución das corais, e a xeoenxeñería. Isto é a utilización de tecnoloxía de altísimo custo para modificar o clima. Exemplo disto é o estudo para que cristais de sal na atmosfera reboten a radiación no aire.

Así que os alicerces sobre os que se está edificando o discurso final dxs negociadorxs, que o presidente do Cumio, Laurent Fabius quere “anunciar o venres, 11 de decembro”, xa han ir tomando forma escrita. Tamén en canto á obrigatoriedade dos compromisos.

Nota:

A viaxe e a estancia do enviado especial de eldiario.es á COP21 foron sufragados pola organización Ecoloxistas en Acción coa axuda da Fundación Biodiversidade do Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente. Ecoloxistas en Acción organizou unha delegación de xornalistas para asistir á conferencia.

Fonte:http://www.eldiario.es/sociedad/acuerdo-recoge-eliminacion-emisiones-CO2_0_460904445.html

Julien Rivoire

10/10/2015
A dous meses da conferencia sobre o clima, Cédric Durand entrevistou para Contretemps-web a Julien Rivoire, responsable sindical da FSU e un dos animadores da coalición Climat 21 (1) que coordina as mobilizacións que se están preparando ante o Cume COP21 en París. J. Rivoire descífranos o que está en xogo e os desafíos que a cuestión do clima presenta á esquerda e aos movementos sociais.

Contretemps. Do 30 de novembro ao 11 de decembro próximos, o goberno francés hospedará en París a vixésimo primeira Conferencia dos membros da Convención-marco de Nacións Unidas sobre o cambio climático de 2015 (2), co obxectivo de conseguir “un acordo universal sobre o clima”. Como se sitúa este obxectivo con relación á evolución do cambio climático? En que configuración xeopolítica inscríbese?

Julien Rivoire – A expresión “acordo universal” é un simple recurso comunicativo destinado a enmascarar o baleiro das negociacións en curso. A realidade é que os dirixentes políticos e económicos mundiais non están á altura do que é sen dúbida o maior desafío da nosa época ; por falta de valentía e de visión pérdese un tempo precioso aprazando ao máximo unha reestruturación inelutable das nosas economías. Con todo as medidas para tomar son coñecidas: limitar drasticamente as extraccións de hidrocarburos, realizar investimentos públicos masivos en aforro enerxético e en enerxías renovables e, por último pero no menos importante, lanzar un programa de creación de empregos mobilizando inmediatamente todas as enerxías dispoñibles para limitar o noso consumo de enerxía e reorganizar as nosas formas de produción e de consumo.

No marco das negociacións multilaterais, un acordo que responda at mínimum ao que preconizaba o último informe do GIEC debería conter tres elementos: en primeiro lugar, a definición de obxectivos de redución de emisións adxunta aos compromisos sobre as modalidades da transición enerxética; en segundo lugar, medidas de compensación e de apoio financeiro a favor dos países mais afectados e, en terceiro lugar, un marco de seguimento da realización dos acordos. Ao final, o texto que se someterá a discusión en decembro tratará abrigo do terceiro compoñente, mentres que para os outros dous contentaranse con tomar nota das declaracións de intención dos Estados. O punto crave é o rexeitamento para establecer un mecanismo xurídico que obrigue a cumprir os compromisos. Por tanto o proceso da ONU inspírase nun espírito liberal: a crenza en “a sa emulación” entre Estados e o recurso aos mecanismos de mercado para esperar reencontrar o equilibrio climático. (3)

O obxectivo principal é evidentemente conseguir unha redución de emisións que permita limitar o aumento da temperatura a 2°C no horizonte 2100. Para conseguilo sabemos que habería que deixar no subsolo case o 80% dos recursos fósiles coñecidos. Isto implica unha acción inmediata e decidida a favor da sobriedade enerxética e a reconversión dos nosos sistemas enerxéticos cara aos recursos renovables. Pero o proceso da COP estrélase contra o peso dos lobbies e a lóxica liberal, impedindo que a humanidade se comprometa decididamente nesta vía. Por exemplo, no texto actual, o principio escollido é o da descarbonización da economía no horizonte 2050, o que equivale a un saldo cero de emisión de gas con efecto invernadoiro (GES): a fuxida cara a adiante na produción de enerxía fósil seria posible se as emisións de GES capturásense. É pois comprensible que as multinacionais do sector fagan a promoción do “carbón limpo”, amparándose na ilusión tecnolóxica para evitar que se poña en dúbida a súa fonte de beneficio. Á parte de que estas técnicas incertas non van suprimir máis que unha ínfima parte das emisións de gas con efecto invernadoiro, necesitaríanse investimentos colosais en detrimento do desenvolvemento das enerxías renovables. Outro problema, o que se negocia non son os compromisos de cada país! Cada Estado declara separadamente os seus obxectivos no transcurso do ano 2015 e a COP non fará máis que ratificar esta cantidade. En vista dos obxectivos publicados situámonos nunha traxectoria de aumento de 3,5 a 4° das temperaturas desde agora ata o fin do século, moi lonxe do límite de 2°C de quecemento que permitiría limitar a magnitude das destrucións esperadas a causa de o cambio climático.

A partir do cume da Terra de Río de 1992, a responsabilidade histórica dos países ricos polas emisións de GES -e en consecuencia polos desaxustes climáticos – está recoñecida a través do principio de responsabilidade común pero diferenciada. Esta conquista do proceso de negociación da ONU ten como consecuencia que os países ricos deben asumir un esforzo máis importante no proceso de axuste en curso, tanto en termos de redución de emisións que de financiamento da adaptación en proveito dos países máis pobres, que son tamén os máis expostos. Esta lóxica é a que levou á decisión de Copenhague, en 2009, de constituír un fondo verde cuxo obxectivo é, por unha banda, facer fronte ás consecuencias do desaxuste climático e, por outra, permitirlles “saltarse a etapa carbono” do desenvolvemento económico, pasando directamente ás enerxías renovables. Este fondo debe ser financiado polos países ricos á altura de 100 mil millóns por ano no horizonte 2020. Na etapa actual soamente 1/10 dos recursos necesarios foron mobilizados…

O terceiro eixo da negociación está relacionado coa efectividade, a transparencia e a comparabilidade dos progresos realizados polo conxunto de países. Trátase de atopar un acordo sobre os mecanismos de seguimento dos compromisos: a mesma data de partida para medir as baixas de GES, por exemplo, ou un acordo sobre as unidades de medida. Tamén se trata de elaborar un mecanismo de “revisión” indicando o ritmo de estudos destes compromisos. Vista a debilidade das contribucións e dos esforzos anunciados polos Estados, as organizacións da sociedade civil queren que se integre no texto o principio de “ciclos de compromisos” que permitiría que cada 4 ou 5 anos os Estados reencontrásense ao redor da mesa para negociar novos obxectivos cun “efecto cliquet”( Que impide a volta atrás dun proceso unha vez alcanzado un certo estadio) que non permitiría máis que revisións á alza dos compromisos precedentes. Pero parece que mesmo esta proposta pode ser refutada por un certo numero de Estados (entre outros Estados Unidos e a China, de entre os maiores contaminantes) que refutan calquera dimensión constritiva do acordo.

Finalmente, existe o perigo de que esta 21ª. Conferencia das Nacións Unidas sobre o clima resulte insignificante cando precisamente temos necesidade dun acordo multilateral ambicioso. A alternativa non reside unicamente en avances que se impoñerían a algúns países. Aínda menos en “acordos bilaterais?” a imaxe do concluído entre a China e os Estados Unidos en novembro de 2014. Os países máis pobres serían os primeiros prexudicados. Por exemplo, aínda que actualmente o fondo verde non está nin moito menos á altura, un mecanismo de transferencia dos países máis ricos aos máis pobres é esencial para estes últimos. Con todo, un fondo deste tipo soamente pode establecerse nun marco multilateral.

CTPS. Ti formas parte do equipo animador da coalición Climat 21 que agrupa a varios movementos sociais e organismos non gobernamentais. Podes describirnos esta coalición e os seus obxectivos e explicarnos tamén os debates que teñen lugar nela?

A coalición Clima 21 agrupa actualmente a máis de 140 organizacións: asociacións ou ONGs ambientais, movementos sociais e altermundialistas, sindicatos, asociacións de solidariedade Norte/Sur e movementos de educación popular atópanse para construír conxuntamente a mobilización. Esta converxencia entre movementos con historias, culturas e preocupacións tan distintas non é obvia senón que é o froito dunha historia común recente.

As mobilizacións sobre cuestións climáticas – cadeas humanas, campos climáticos, cumes alternativos, etc. – multiplicáronse nos dous últimos decenios, aínda que sen alcanzar niveis masivos. A Haia, no 2000 e logo Copenhague, onde 100.000 manifestantes desfilaron en 2009 con ocasión da COP, atópanse entre os acontecementos máis importantes en termos do número de manifestantes. Pero a pesar desta masificación do movemento pola xustiza climática e da forza dalgunhas loitas emblemáticas, como a levada a cabo contra o aeroporto de Notre Dáme deas Landes, o movemento aínda non conseguiu desenvolverse ao mesmo ritmo que a toma de consciencia da importancia dos desafíos climáticos.

As mobilizacións dos anos 2000 estruturáronse ao redor de dúas redes principais. O primeiro, unha gran coalición internacional de organizacións ambientais, Climate Action Network (CAN) que agrupa case 350 Ong (entre as cales Greenpeace ou Oxfam por exemplo) e cuxa antena en Francia é o Réseau Action Climat (RAC). A segunda coalición, máis radical, é Climate justice network (CJN), na que participan Attac ou os Amis da Terre. Esta última tivo, en particular, a iniciativa de Klimaforum e das accións directas non- violentas en Copenhague.

As diverxencias entre estes movementos por aquel entón cristalizaron en tres niveles. A nivel estratéxico, o CAN apostaba polo traballo de lobbying co obxectivo de convencer aos gobernos e concentrábase na organización da mobilización no recinto da negociación. O CJN, aínda que acreditada en parte por Nacións Unidas e presente, por tanto, no recinto da negociación, desenvolveu preferentemente unha estratexia de mobilización na rúa, no exterior da COP. O segundo atranco era programático : as solucións defendidas por estas dúas coalicións difiren na

distinta análise do lazo existente entre as cuestións climáticas e o sistema capitalista mundial. Para as organizacións do CAN, posto que a prioridade consistía na cuestión climática, tratábase de defender solucións integrables de inmediato no sistema, tales como os mecanismos do mercado do carbono. Para CJN, as respostas para achegar ao desaxuste climático necesitaban un cambio radical do sistema (de aí o slogan « System change, Not climate change »). O terceiro nivel de distinción era xeo estratéxico. Cada coalición tiña os seus aliados dentro do recinto. O CAN debuxaba a liña de fractura pertinente entre a Unión Europea e os seus aliados, pensado que poderían achegar “solucións verdes” compatibles co sistema, en oposición aos Estados Unidos e a China que representaban as forzas conservadoras. Para CJN, os países implicados na revolución bolivariana, especialmente Bolivia e Ecuador, parecían representar un movemento portador de solucións de ruptura co neoliberalismo e o desenvolvemento produtivista.

Con todo, a falta de progreso substancial en Copenhague modificou as liñas e permitiu unha converxencia entre estas dúas grandes redes. O ano 2014 confirmouno: desde New York, en setembro, pasando por Perú (COP 20) ata o seo da coalición francesa Climat 21, as coalicións nacionais agrupan cada vez ao conxunto destes actores e acollen outros novos, especialmente coa presenza de organizacións sindicais e a implicación nas coordinacións internacionais da Confederación Sindical Internacional (CSI). As causas deste achegamento e desta ampliación son dobres. Por unha banda, os Estados-aliados decepcionaron e iso por dous lados. As posicións de Venezuela, Bolivia ou Ecuador cambiaron, especialmente co desenvolvemento de proxectos extractivistas e a UE, vistas as súas posicións actuais e a insuficiencia dos seus compromisos, xa non pode ofrecer a ilusión de ser a forza progresista sobre a cuestión climática capaz de arrastrar aos demais. Desta dobre decepción derívase unha conclusión común. Sen mobilización social non será posible ningún avance significativo. Resumindo, esta converxencia é froito dos fracasos de cada un. Por suposto non exclúe matices nos métodos de acción nin a persistencia dalgunhas delas nunha acción de presión no seo das negociacións . Pero todas elas coinciden no carácter decisivo dunha mobilización social para construír unha relación de forza.

Este achegamento entre as dúas redes tradúcese actualmente nunha vontade de construír unha combatividade común para 2015 e máis aló, ao redor de tres ideas: 1/ as solucións non vén soamente “de arriba” e existen alternativas, algunhas delas xa están en marcha lideradas por movementos locais. Non se trata, por tanto, de esperar a que os Estados se dignen facerse cargo das súas responsabilidades para actuar. En Francia é actualmente a dinámica Alternatiba(4) quen cataliza esta idea; 2/ O cambio climático non cae do ceo, hai responsables que son as multinacionais e os Estados. Apuntar aos culpables ten un dobre efecto positivo: o discurso fatalista non é válido posto que as causas están identificadas, co que o movemento se dota de obxectivos comúns; 3/ estase de acordo a partir de agora en que a mobilización non se terminará coa cop21. É unha das conquistas, desgraciadamente, dos fracasos repetidos das distintas COP e da desilusión dos movementos máis implicados neste proceso da ONU.

Estas converxencias son extremadamente importantes xa que permiten a impulsión de amplas mobilizacións. Evidentemente, tampouco exclúen desacordos sobre a necesidade ou non dun cambio radical do sistema para responder á crise climática e, derivado diso, matices máis ou menos fortes respecto de solucións de mercado.

CTPS. A mobilización que se prepara anúnciase masiva. Considérase a perspectiva dunha gran manifestación de centenares de miles de persoas e de accións de desobediencia masiva. Que etapas van marcar a preparación desta marcha? Hai outras iniciativas previstas durante a conferencia?

Centenares de movementos a través do mundo chaman a tomar a rúa nas capitais e grandes cidades do mundo na véspera da apertura oficial da COP. Trátase de apuntar a as responsabilidades dos políticos nacionais e de non deixarse enganar polas declaracións de boas intencións que non van faltar durante o cume. Un acordo internacional, por pouco ambicioso que sexa, converteríase en totalmente insuficiente se non se transforma en accións concretas nas políticas nacionais. As iniciativas que se organizan o fin de semana do 28 e29 de Novembro teñen pois por obxectivo lembrar a cada un dos gobernos as súas propias responsabilidades. Haberá unha gran manifestación en Paris así como nas grandes metrópoles. Trátase, como o 15 de Febreiro do 2003 co movemento anti-guerra, dun acontecemento no que centenares de miles de homes e mulleres manifestan o seu enfado nun gran numero de cidades ante os responsables dos desaxustes climáticos, de que tomen consciencia con esta ocasión da súa forza local e global e que a continuación se apoien neste éxito para construír un movemento perenne.

Varias iniciativas van marcar esta marcha mundial polo clima durante os meses precedentes. (5) En Francia varias decenas de miles de persoas reuníronse en Paris con ocasión dun Alternatiba os días 26 e27 de Setembro. A principios de Outubro ten lugar unha reunión de converxencia de redes internacionais. Tamén circula unha chamada a mobilizacións nas universidades o 14 de Outubro. Pero máis aló das iniciativas propias á cuestión climática, o desafío para gañar é o de ser capaz de articular esta cuestión con outras mobilizacións: coas marchas europeas contra a austeridade para mediados de Outubro que converxerán en Bruxelas con ocasión do cume da UE do 12 ao 17, no seo da campaña Stop-Tafta, nas nosas reivindicacións para loitar contra o desemprego creando os empregos climáticos necesarios á transición, etc…

En decembro a mobilización non se limitará a unha gran manifestación. Durante a fin de semana do 5 e 6 de Decembro dispoñeranse en Montreuil espazos para debates, preparación de accións e unha aldea mundial de alternativas. A semana seguinte haberá no 104 de París unha Zona de Acción Climática (a ZAC). Este espazo estará dedicado tanto ao gran publico, especialmente durante o día, como aos militantes internacionais que se reunirán ao final da xornada para celebrar asembleas cotiás, examinar o estado das negociacións no Bourget e tamén as accións organizadas no transcurso da semana. O 12 de Decembro finalizaremos conxuntamente cunha xornada de accións e de concentración pola xustiza climática, a fin de encarnar na acción a dobre dimensión de resistencia e de alternativas do movemento nacente: a nosa resistencia común fronte aos responsables e parasitos dun sistema inicuo e “climaticida”, a nosa capacidade de construír un desexo de transformación social e de dar vida ás nosas utopías.

CTPS. O dinamismo desta mobilización contrasta fortemente cunha relativa atonía das loitas sociais no hexágono desde fai xa bastantes anos. Como explica este contraste? Existen tentativas de ancorar este combate ecoloxista na crise social e política actual e, en particular, integrar de maneira sistemática a crítica da inxustiza climática coas esixencias de xustiza social, as loitas contra as discriminacións espazo-raciais ou tamén a denuncia das relacións neocoloniais dos intercambios ecolóxicos desiguais?

O dinamismo actual corresponde en primeiro lugar á converxencia, positiva, das organizacións, das redes militantes e das loitas. A diversidade das organizacións membros da coalición Climat 21, a dinámica ao redor de Alternatiba ou a chamada das ZAD a converxer en París son indicadores do movemento en marcha. Pero de momento é demasiado pronto para afirmar que a mobilización de Decembro permitirá volver empezar nun contexto social e político francés sinistro, ou que a escala mundial o movemento pola xustiza climática será capaz de facer revivir a esperanza “doutros mundos posibles”. De momento debemos dedicarnos a amplificar estas premisas, traballar para que a mobilización esténdase en amplas capas das nosas sociedades e que o movemento cristalice e perdure, máis aló dos cumes internacionais, que constrúa a súa propia axenda e se insira dentro das problemáticas territoriais, a escala nacional para orientar as políticas públicas, a escala máis local para suscitar alternativas concretas ou opoñerse a proxectos inútiles. O tempo da COP21 de Decembro en París debe por tanto aproveitarse como unha ocasión para afondar estes movementos de converxencias e de ampliación. Pero non é máis que unha etapa. Para imaxinar unha continuación necesítase o éxito da mobilización de Decembro, sen sementar ilusións: a cuestión climática non vai resolverse coa COP21 calquera que sexa a magnitude da mobilización. Para que esta mobilización non sexa un lume efémero hai que afondar nas cuestións de orientacións estratéxicas e reivindicativas.

Cando foi a manifestación de New York, en setembro do ano pasado, un dos slógans era “Para cambialo todo necesitamos a todo o mundo”. “Cambialo todo” leva positivamente en xerme a necesidade dunha transformación social radical, dos nosos modos de produción e de consumo. Pero o segundo termo do slogan xoga coa ilusión dunha comunidade de intereses para lograr este cambio. Xa que, fronte á cuestión climática, xógase unha nova gama de enfrontamentos socio-políticos. Os efectos dos desaxustes climáticos levan novas desigualdades, como nolo mostrou o furacán Katrina en 2005 coas súas consecuencias dramáticas para as poboacións afro-americanas en Nova Orleans. As responsabilidades son tamén moi distintas entre os países do Norte e os do Sur: a pegada ecolóxica media dos países da zona euro é máis de dúas veces superior á media mundial e máis de 5 veces a da media dos países do continente africano. Pero esta comparación esconde as desigualdades no mesmo seo dos países do Norte. Un estudo do 2008 realizado en Canadá, pon de relevo que o impacto ambiental do 10% dos máis ricos é 2,5 veces máis importante que o do 10% de os máis pobres . Un estudo científico publicado en xaneiro 2014 na revista Climatic Change sinala o feito de que a escala mundial, 90 multinacionais, maioritariamente no sector das enerxías fósiles, orixinan os dous terzos das emisións de gas con efecto invernadoiro. (6)

Hai enfrontamento porque hai crime climático. Este crime beneficia ás multinacionais e ao 1% dos ricachóns denunciados por Occupy Wall Street. As vítimas son en primeiro lugar os máis pobres. Nos países do Sur son xa máis de 300.000 os que perderon a vida por mor dos desaxustes climáticos, ata o 2030 serán 100 millóns se as emisións non se reducen drasticamente. O numero de desprazados climáticos en 2014 excedeu o dos relacionados coas guerras. Nos países do Norte a polución afecta en primeiro lugar aos pobres. As clases populares e as poboacións afectadas polo racismo viven con frecuencia nos barrios máis afectados pola contaminación, especialmente industrial. Tamén están máis afectadas en termos de mortalidade: en París, o risco de morte nos picos de polución é 3,5 veces máis importante entre as clases populares.

A cuestión das inxustizas climáticas debe converterse en estruturante, tanto nas nosas análises como para construír reivindicacións capaces de tecer os lazos coas loitas sociais dos asalariados e das poboacións afectadas polo racismo. Iso implica romper co discurso maioritario que dilúe as responsabilidades e as relacións de dominio. Certamente todos temos unha dose de responsabilidade, especialmente no Norte, onde as formas de vida dominantes son insustentables. Cando utilizamos o noso automóbil no canto de o transporte publico, co noso malgasto, coa nosa relación desenfreada co consumo, contribuímos ás emisións de gas con efecto invernadoiro. Pero esta responsabilidade común está moi diferenciada socialmente. Aínda que é certo que todos estamos “no mesmo barco” hai uns que están ao mando, que se aproveitan das vantaxes da ponte de mando mentres que outros están no fondo das adegas facendo funcionar as turbinas. Como pretender que nas nosas sociedades, en que os dereitos están repartidos de forma tan desigual, o ir directos ao desastre trátase dunha responsabilidade común? Do mesmo xeito, aínda que as consecuencias afectasen a “todo o mundo”, cando o barco afúndese non todos teñen o mesmo acceso ás vías de salvamento!

Non se trata en absoluto de eliminar dun golpe a necesidade dunha responsabilidade individual que pode ser un primeiro paso cara á acción. Os “xestos eco” e as accións concretas á nosa escala forman parte da nosa concienciación individual e colectiva, constrúen a nosa coherencia entre a fin das nosas utopías e os medios para as nosas reivindicacións inmediatas e fan visible e fan pensar o que podería ser unha sociedade post-transición . Pero debemos traballar esta mediación entre a concienciación individual e a acción colectiva, entre a acción sobre o medio ambiente inmediato e a construción dunha relación de forza que impoña alternativas sistémicas. Alternativas que respondan as necesidades sociais e ambientais, para a accesibilidade e o desenvolvemento dos bens comúns en que deben converterse a enerxía e os recursos naturais, para a creación de empregos para todos, o desenvolvemento de servizos públicos…Alternativas que son incompatibles cun sistema capitalista no que o beneficio é o compás e o mercado libre a norma.

A asunción deste enfrontamento implica que a partir do movemento contra o desaxuste climático perdure un movemento contra as súas causas e os seus responsables. Facer que dos dous acontecementos sobre o clima en París, o dos gobernantes e o noso, o primeiro recordo sexa para o que preconiza unha loita real contra o desaxuste climático e que defende a idea dunha verdadeira xustiza sobre esta cuestión.

Notas

[1] http://coalitionclimat21.org

[2] http://www.cop21.gouv.fr/fr

[3] Attac, Le climat est notre affaire, Paris, Ed. Les Liens qui libèrent, 2015.

[4] https://alternatiba.eu

[5] http://coalitionclimat21.org

[6] Carbon Majors Project, 2013 : carbonmajors.org

Julien Rivoire

responsable sindical de la FSU e uno dos animadores de la coalición Climat 21 que coordina las mobilizacións que se están preparando ante o Cumio COP21 en París.

Fonte:

http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article35987

O acordo contra o cambio climático de París non será vinculante

 Toni Martínez

EEUU, China e India bloquean a proposta da Unión Europea para que as decisións do Cumio do Clima sexan de obrigado cumprimento.

Cando quedan 24 horas para que se sele o acordo definitivo do Cumio do Clima de París e xa empezan a suavizarse os termos pactados nas reunións técnicas que se celebraron a primeira semana de reunións.

Tal e como adiantou a ministra de Medio Ambiente, Isabel García Tejerina, o artigo 17 onde se dicía expresamente que o acordo ía ser “vinculante” eliminarase a proposta de Estados Unidos e que conta co apoio de países como China e India. “Isto era unha proposta da Unión Europea que Estados Unidos non estaba disposto a aceptar, por iso estanse buscando outras fórmulas”, sinalou Garcia Tejerina en declaracións aos medios españois que asisten ao Cumio de París.

É importante resaltar que neste tipo de cumios os acordos deben adoptarse por unanimidade, polo que o veto dunha delegación bastaría para que non fose aprobado, por iso é polo que as reunións sucedan a tal hora para desatascar os máis de 300 parénteses que continúan no documento.

Críticas de grupos ecoloxistas

O movemento ecoloxista está a ser moi crítico co borrador sobre o que se traballa e que consideran “de mínimos”. Ademais, denuncian que a proposta non inclúe obxectivos a medio prazo, por exemplo no control das emisións de gases contaminantes.

Neste sentido, o eurodeputado de Equo no Parlamento Europeo, Florent Marcellesi, apunta que o novo texto “vai polo camiño equivocado”. E resalta cuestións como “a eliminación á referencia sobre a desinversión en actividades altas en carbono, a revisión tardísima dos compromisos, a eliminación do carácter vinculante destes compromisos ou a pouca consideración feita cara aos dereitos humanos” como “sinais claros que tiran cara abaixo o acordo”.

Fonte: http://www.lamarea.com/2015/12/10/el-acuerdo-contra-el-cambio-climatico-de-paris-no-sera-vinculante/